SELF-MANAGING

هدف اين پژوهش بررسي ميزان تأثير نظارت و راهنمايي بر پيشرفت تحصيلي

ابزار پژوهش دو آزمون يكي به عنوان پيش آزمون و ديگري به عنوان پس آزمون با

Oraki.amir@gmail.com

نتايج پژوهش نشان داد كه نظارت و راهنمايي تعليماتي در پيشرفت تحصيلي

دانش آموزان دختر و پسر در درس زبان انگليسي دورة راهنمايي تحصيلي تأثير زياد و

تحصيلي لازم و ضروري است و با توجه به نتايج ب ه دست آمده از اين پژوهش ، در

حال حاضر اعمال نظارت و راهنمايي تعليماتي در مدارس راهنمايي به عنوان يك

كمبود و مشكل در نظام آموزشي بايد مورد توجه مسؤولان قرار گيرد و براي اعمال

همزمان با خلقت انسان به عنوان يك نياز اساسي و غيرقابل انكار مطرح بوده و براي

خردمندان، رشد و توسعه در تمام ابعاد مختلف جامعه را در دست با كفايت معلمان

فرهنگ سازان آموزش و پرورش هستند و مبدأ تمام تحولات اقتصادي، اجتماعي و

توان قوي برنام هريزي و جريان ارتباطي صحيح دروني و بيروني براي آينده اي روشن،

با توجه به اهميت آموزش و پرورش و نقش مهم آن در ادام ة حيات سياسي،

اقتصادي و فرهنگي جامعه و تربيت نيروي انساني مورد نياز جامعه، بايد درصد زيادي

1. skillful

2. potential intellegence

از امكانات نيروها و سرماي ههاي دولت به اين نهاد اختصاص داده شود، تا با استفاده از

اين نيروها و سرماي هها آموزش و پرورش بتواند جوابگوي نيازهاي جامعه باشد

رسيدن به اين مقصود با توجه به محدود بودن منابع، لازم ه اش اين است كه

اهميت اين موضوع باعث شده تا نهاد تعليم و تربيت بخشي را به نام نظارت و

امكانات و همچنين ارائة روش هاي جديد در امر مهم آموزش به معلم ان كمك كند

راهنمايان تعليماتي كه امروزه ب هعنوان محور اصلي نهاد نظ ارت و راهنمايي

انجام وظيفه مي كنند برآن اند تا با انجام راهنمايي هاي ب ه موقع در زمين ة دانش افزاي ي،

كارآموزي، بازآموزي و همچنين كمك به معلمان درصدد رفع مشكلات آموزشي آنان

برآيند و ب هعنوان هماهن گكنندة قسمت هاي مختلف مدرسه با آموزش و پرورش و

نهادهاي ديگر جامعه و حل مسائل بهداشتي، رواني، اجتماعي و آموزشي دانش آموزان

در فرهنگ معين نظارت ب همعناي عمل ناظر و مقام و مراقبت در اجراي امور

1. Supervision 2. evaluation

3. instructional supervision 4. instructional supervision

5. Oliva

مواظب بودن، هر كسي نظارت كردن، ديدن و مشاهده كردن ، تركيب شده است

و راهنمايي دبيران و ديگر كاركنان آموزش به منظور اصلاح وضع آموزش و رو شهاي

تدريس است كه مستلزم رشد و پيشرفت حرف هاي دبيران، انتخاب هد فهاي آموزشي و

يكي از مهمترين، مؤثرترين و گسترد هترين سازمان هاي اجتماعي كه مسؤوليت

انتخاب و انتقال عناصر فرهنگي را به نسل نوساخ تة جامعه برعهده دارد، سازمان

سازمان هاي رسمي جامعه به شمار م يرود و از ديرباز نقش سازنده و اساسي در بقا و

لازمة ماندگاري و دوام و بقاي سازمان ها در عرص ة پرشتاب رسانه ها ، همانا

روش ها براي ايجاد و حفظ نظام آموزشي خوب، تربيت افراد كارآمد و متخصص

به معلمان تاز هكار كمك م يكنند تا به اين حرفه وارد شوند، معلمان عموماً زمينة مناسبي

براي پذيرش كمك از همكاران خود دارند، بنابراين انتظار از همكاران در فرايند

1. God

2. Leadership

راهنماي آموزشي و معلم م يشود و مدارس را از نظر نيروي انساني نظارتي تقويت

نظارت آموزشي از جمله سازوكارهايي است كه گرايش قابل توجه آن به اصلاح

فرايندهاي مختلف ياددهي يادگيري، تسهيلگري، تواناسازي، حذف فرايندهاي زايد و

نظارت آموزشي مطلوب ممكن است بدون تحميل هزينه و نيروي انساني اضافي به

نظام هاي آموزشي، موجب افزايش كارآيي معلمان و فراگيران، بهبود كيفيت، اصلاح و

نظارت آموزشي از نظر ماهيتي، فرايندي است كه طي آن تعامل بين فر اگير و

آموزش دهنده تقويت و به فراگيران و معلمان كمك مي كند تا در حوز ه هاي مختلف

نظارت و راهنمايي يك پديدة نوظهور نيست، بلكه مسأله اي است كه همواره وجود

داشته است، انسان همواره درصدد ارزشيابي و نظارت بر اعمال ديگران بوده و به سنجش

لزوم و در واقع غيراجتناب بودن تغيير، ضرورت نظارت و راهنمايي را ايجاب

رفتاري خود را با جديدترين پيشرف تها مطابقت م يكردند، البته به نظارت و راهنمايي

از جمله دلايل ديگري كه نظارت و راهنمايي تعليماتي را ضروري م يكند، اين

است كه معلم آ نطور كه خود م يخواهد آزادي عمل ندارد و با محدودي تهايي روبه رو

وظايف، تفاوت هاي فردي دان شآموزان و جامع هاي است كه در آن زندگي مي كند ، كه

1. Oliva

به هر حال راهنماي تعليماتي به معلم كمك م يكند كه با مسؤوليت ها و وظايف

تعيين شدة خود آشنا شود و روش هاي تدريس و رفتار مطلوب را در قلمرو

آموزش از سازوكارهاي بسيار مهم و كارسازي است كه نتيجة آن توليد كارايي،

از آنجايي كه مهمترين و م ؤثرترين سازمان در جهان امروز و آينده سازمان

توجه به وضعيت و عوامل محيط كار درصدد تعيين ميزان ت أثير نظارت و راهنمايي

يكي از اهداف كلي آموزش و پرورش يادگيري و ياددهي است، بهبود اين دو

كاميابي در آموزش و پرورش دستيابي به اهداف و اجراي يك برنام ة نظارت و

است با عقلانيت محدود كه همواره از همة راه حل هاي ممكن در برخورد با مسائل

خبر ندارد و همواره نيازمند آن است كه فرد و يا افراد ديگري او را هدايت و راهنمايي

كنند تا بتواند تصميمات صحيح اتخاذ كند، افرادي كه در سطوح مختلف آموزش و

نظارت آموزشي ب هعنوان هرگونه خدماتي به معلمان ب ه منظور بهبود آموزش

به عنوان مجري نقش هاي هماهنگ كننده، مشاور، رهبر گروه، ارزشياب در ميان سه

خدمات و پشتيباني اداري بايد در جهت فراهم آوردن امكانات هرچه بيشتر براي ايفاي

با راهنمايي مؤثر معلمان مي توان نتايج خوبي در حصول به هد ف ها ب ه دست

معرفي رو شهاي تدريس بهتر، آگاه ساختن معلمان از هد فهاي بنيادي و اساسي تعليم

و تربيت، ايجاد شناخت از موضوع ها و عنوان هاي دروس مختلف و ارتباط آنها با هم،

نظارت بر اجراي طر حهاي آموزشي، رعايت زمان و فعالي تهاي متناسب هدف هاي

از آنجا كه كيفيت يادگيري شاگرد به طور مستقيم به كيفيت آموزش درس

بستگي دارد، نقش عمدة ناظران، كمك به معلمان براي بهسازي شايستگي آنان است تا

بتوانند آموزش درسي را بهبود دهند و براي رشد و پيشرفت تحصيلي شاگردان گام

معلم محور بايد بر اين عقيده باشند كه اگر بتوانند عملكرد معلم را بهبود بخشند معلم

بهبود نگرش و رفتار در كلاس درس و پيشرفت تحصيلي دانش آموزان نشا ن دهند ة

نظارت و راهنمايي تعليماتي در مدارس مبتني بر همكاري حرف ه اي كاركنان

آموزشي است و براي اصلاح فرايند تدريس و يادگيري طراحي شده است كه ماهيتي

نظارت كننده ندارد و هدف آن نه قضاوت در مورد شايستگي معلمان و نه كنترل كار

عباسي در پژوهشي با عنوان ت أثير نظارت و راهنمايي تعليماتي بر پيشرفت

مي گيرد كه ارتقاي كيفيت و بازده بيشتر معلم زماني مقدور است، كه راهنماي آموزشي

به گونه اي خود را پي شمعلم مطرح و به شيو هاي عمل نمايد ، كه معلم ضمن داشتن

اطلاعات تخصصي و مهارت حرف هاي به شغل خود علاق ه مند و از اعمال نظارت و

آموزشي در مدرسه اهميت بسياري دارد؛ زيرا براي حل و فصل مشكلات آموزشي

كنوني معلمان، بسيار ضروري است و معلمان به كمك آن قادر خواهند بود رو شهاي

حيدري هراتمه در يك كار پژوهشي با ع نوان بررسي عملكرد راهنمايان

كه بازديد و نظارت بر كلاس موجب اين احساس م يشود كه معلم كار و فعاليت خود

رسمي، معلمان و دانش آموزان را قانونمند و مقيد به ضوابط بار م ي آورد و اين خود

كيفيت يادگيري دانش آموزان از ديدگاه معلمان ابتدايي شهرستان قم نشان مي دهد كه از

ديدگاه معلمان نظارت و راهنمايي آموزشي باليني بر كيفيت سطح آموزش، اثربخشي

مدرسه به دنبال راهي براي از بين بردن موانع آموزشي هستند، آنها اين كار را به طور آسان

كه راهنمايان آموزشي به دليل ماهيت موقعيتشان در ساختار مدرسه عامل تغيير

محسوب مي شوند و مدرسه براي ايجاد تغيير در فعالي تهاي آموزشي از آنها حمايت

اين است كه فعالي تهاي شناخته شده در نظارت را با فرايندي كه به از ميان برداشتن موانع

1. Johnson 2. Adams

3. Glicman and et al

در كار با معلمان كمك مي كند، به گونه اي در يكديگر تلفيق نمايند تا رشد

ميان معلمان ترويج دهند و به اين طريق كيفيت آموزش و يادگيري را ارتقا بخشند.

نشان ،« تكنيك هاي رهبري » 2005 ) در كار پژوهشي خود با عنوان ) زيپدا 1

از رفتار و عمل مورد انتظار قبل از وقوع، كارا مي باشد.

1999 ) طي پژوهشي، ناظران تعليماتي را به پيروي از اصولي از جمله ) فولن 2

به منظور نابود كردن علل فرامي خواند.

1997 ) از يافته هاي علمي خود در ارتباط با نظارت و راهنمايي ) مك گريل 3

گسترش پيشرفت علمي دانش آموزان را به دنبال دارد.

2000 ) طي پژوهش هاي خود دربارة نقش تصميم گيري راهنمايان ) هارتز و بيچ 4

و ساير مسؤولان ب همنظور تعيين بهترين چيز براي همة افراد درگير است. توانايي ايجاد

اطلاعات بستگي دارد.

دانش آموزان براساس تعريف اوليوا ( 1379 ) است. نظارت عبارت از سلسله كارهايي

افزايش يادگيري شاگردان مي شود.

بررسي تأثير نظارت و راهنمايي تعليماتي بر پيشرفت » در اين پژوهش كه هدف آن

است، به دليل اينكه « تحصيلي دانش آموزان پاية دوم راهنمايي در درس زبان انگليسي

خواهيم كرد، تا با كنترل متغير مستقل (نظارت و راهنمايي تعليماتي بر معلم) ميزان تأثير

آن را بر پيشرفت تحصيلي دان شآموزان به دست آوريم. اين پژوهش با 4 گروه آزمايش

و 4 گروه گواه براساس جدول 1 انجام شده است.

O2 O پس آزمون 4 E = پسران گروه آزمايش O1 O پيش آزمون 3

R = انتخاب تصادفي آزمودن يها X متغير مستقل E = دختران گروه آزمايش

C = پسران گروه گواه C = دختران گروه گواه

مدارس مورد نظر انتخاب شدند . قبل از اعمال متغير مستقل (نظارت و راهنمايي

تعليماتي بر كار معلم) در گروه آزمايش، پيش آزمون از هر دو گروه (گواه آزمايش) به

عمل آمد، در پايان دوره ( 3 ماه) در هر دو گروه (آزمايش و گواه ) پس آزمون اجرا

گرديد. تفاوت بين ميانگين نمره هاي پيش آزمون و پس آزمون هر گروه از نظر معن ادار

بودن آماري بررسي شد. جامعة آماري اين پژوهش شامل معلمان زبان انگليسي و

تأثير نظارت و راهنمايي تعليماتي بر ... / 147

دانش آموزان پاية دوم راهنمايي شهرستان ايذه است و جامعة نمونه 4 كلاس ب ه عنوان

گروه گواه و 4 كلاس به عنوان گروه آزمايش از مدارس مورد نظر انتخاب شدند.

به بررسي و تجزيه و تحليل SPSS با استفاده از آمار توصيفي و استنباطي و به كمك نرم افزار

نمرات پس آزمون و پيش آزمون و مقايسة گروههاي آزمايشي و گواه پرداخته شده است.

فرض اول: نظارت و راهنمايي تعليماتي بر پيشرفت تحصيلي درس زبان انگليسي پاي ة

دوم راهنمايي تأثير دارد.

به منظور آزمون فرضية پژوهش از تحليل كواريانس استفاده شده است . ابتدا

آزمون همگني واريانس ها انجام شده و سپس به آزمون فرض پرداخته شده است.

معن ادار نيست . P≤/ مشاهده شده در سطح 05 f ، براساس يافته هاي جدول 2

بنابراين پيش فرض همگني واريانس ها پذيرفته مي شود. ب ه عبارت ديگر واريانس دو

گروه همگن است.

معنادار بوده است، P≤/ مشاهده شده در سطح 05 f ، براساس يافته هاي جدول 3

پيش آزمون تفاوت وجود دارد. به عبارت ديگر نظارت و راهنمايي تعليماتي بر پيشرفت

تحصيلي درس زبان انگليسي پاية دوم راهنما يي ت أثير دارد. براساس ضريب اتا 23

تعليماتي بوده است.